{"id":1106,"date":"2019-11-05T11:20:35","date_gmt":"2019-11-05T11:20:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rysie.hmcloud.pl\/index.php\/2019\/11\/05\/czy-wiesz-ze-3\/"},"modified":"2019-11-05T11:20:35","modified_gmt":"2019-11-05T11:20:35","slug":"czy-wiesz-ze-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rysie.org\/en\/czy-wiesz-ze-3\/","title":{"rendered":"Czy wiesz, \u017ce…."},"content":{"rendered":"

Ry\u015b i cz\u0142owiek na przestrzeni dziej\u00f3w.<\/p>\n

– Skryty tryb \u017cycia oraz niewielka wiedza o rysiu przyczyni\u0142y si\u0119 do wypaczenia obrazu tego gatunku. Uwa\u017cano go za szkodnika lubuj\u0105cego si\u0119 w krwawych jatkach zwierzyny. Od wiek\u00f3w by\u0142y zawzi\u0119cie t\u0119pione, nie tylko z powodu zabobon\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na cenne futro. Rycerze polskiej ci\u0119\u017ckozbrojnej jazdy husarii u\u017cywali rysich sk\u00f3r jako narzutki na zbroj\u0119.<\/p>\n

<\/p>\n

– W XIII wieku, Brunetto Latini w opisie „Skarbnica wiedzy” (Li liveres dou tresor<\/i>) stwierdzi\u0142, \u017ce ry\u015b jest bardzo podobny do wilka, cho\u0107 posiada plamki jak u lamparta, ponadto ma bystry wzrok, kt\u00f3ry zdawa\u0142 by si\u0119 przenika\u0107 \u015bciany i g\u00f3ry. Ponadto autor uwa\u017ca, \u017ce ry\u015b zapomina o swoim po\u017cywieniu, je\u015bli na co\u015b si\u0119 zapatrzy. Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce Latini pisze jakoby rysie mia\u0142y „magiczn\u0105 uryn\u0119”, kt\u00f3ra zamienia si\u0119 w cenny kamie\u0144, t\u0142umacz\u0105c w ten spos\u00f3b przyczyn\u0119 zakopywania odchod\u00f3w przez te zwierz\u0119ta.<\/p>\n

– W XVII wieku Heweliusz nada\u0142 nazw\u0119 Ry\u015b niewielkiej, zygzakowatej konstelacji znajduj\u0105cej si\u0119 na p\u00f3\u0142nocym niebie. Je\u015bli kto\u015b pokusi si\u0119 o obserwacj\u0119 podniebniego drapie\u017cnika musi skierowa\u0107 wzrok mi\u0119dzy gwiazdozbiorem Wielkiej Nied\u017awiedzicy, a Wo\u017anic\u0105. W Polsce Ry\u015b widoczy jest od jesieni do wiosny. Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce Heweliusz nada\u0142 mu t\u0119 nazw\u0119 ze wzgl\u0119du na oczy\u00a0rysia<\/span>, kt\u00f3re musia\u0142by posiada\u0107 obserwuj\u0105cy, aby j\u0105 odnale\u017a\u0107 (zwierz\u0119tom tym przypisywano niezwyk\u0142e w\u0142a\u015bciwo\u015bci zwi\u0105zane ze wzrokiem).<\/span><\/p>\n<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: H. Okarma K. Schmidt. 2013. Ry\u015b i cz\u0142owiek. W:\u00a0H. Okarma K. Schmidt, Ry\u015b <\/i>(126-134). Krak\u00f3w ; www.wikipedia.pl<\/p>\n

Ilustracja z\u00a0<\/span>Urania’s Mirror<\/a><\/i>\u00a0<\/span>(1825), \u017ar\u00f3d\u0142o:\u00a0https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Lynx_(constellation)<\/p>\n<\/p>\n

<\/p>\n<\/p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ry\u015b i cz\u0142owiek na przestrzeni dziej\u00f3w. – Skryty tryb \u017cycia oraz niewielka wiedza o rysiu przyczyni\u0142y si\u0119 do wypaczenia obrazu tego gatunku. Uwa\u017cano go za szkodnika lubuj\u0105cego si\u0119 w krwawych jatkach zwierzyny. Od wiek\u00f3w by\u0142y zawzi\u0119cie t\u0119pione, nie tylko z powodu zabobon\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na cenne futro. Rycerze polskiej ci\u0119\u017ckozbrojnej jazdy husarii u\u017cywali […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-1106","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"gutentor_comment":0,"pbg_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"trp-custom-language-flag":false},"pbg_author_info":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/rysie.org\/en\/author\/admin\/","author_img":"admin"},"pbg_comment_info":" No Comments","pbg_excerpt":"Ry\u015b i cz\u0142owiek na przestrzeni dziej\u00f3w. – Skryty tryb \u017cycia oraz niewielka wiedza o rysiu przyczyni\u0142y si\u0119 do wypaczenia obrazu tego gatunku. Uwa\u017cano go za szkodnika lubuj\u0105cego si\u0119 w krwawych jatkach zwierzyny. Od wiek\u00f3w by\u0142y zawzi\u0119cie t\u0119pione, nie tylko z powodu zabobon\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na cenne futro. Rycerze polskiej ci\u0119\u017ckozbrojnej jazdy husarii u\u017cywali…","uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"trp-custom-language-flag":false},"uagb_author_info":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/rysie.org\/en\/author\/admin\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Ry\u015b i cz\u0142owiek na przestrzeni dziej\u00f3w. – Skryty tryb \u017cycia oraz niewielka wiedza o rysiu przyczyni\u0142y si\u0119 do wypaczenia obrazu tego gatunku. Uwa\u017cano go za szkodnika lubuj\u0105cego si\u0119 w krwawych jatkach zwierzyny. Od wiek\u00f3w by\u0142y zawzi\u0119cie t\u0119pione, nie tylko z powodu zabobon\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na cenne futro. Rycerze polskiej ci\u0119\u017ckozbrojnej jazdy husarii u\u017cywali…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1106","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1106"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1106\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}