Cleo przyjecha\u0142a do nas z Austrii w lutym 2019 roku jako doros\u0142a samica. W tym czasie ju\u017c od kilku tygodni swoimi dzikimi \u015bcie\u017ckami pod\u0105\u017ca\u0142 Rudy, m\u0142ody samiec, kt\u00f3ry zosta\u0142 wypuszczony na wolno\u015b\u0107 jako pierwszy w projekcie. Rysie w trakcie marcowania spotka\u0142y si\u0119, o czym dowiedzieli\u015bmy si\u0119 ku swojemu zaskoczeniu \u00a0trzy miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej, gdy Cleo urodzi\u0142a koci\u0119ta.<\/p>\n
<\/p>\n
Kiedy zwierz\u0119 nosz\u0105ce obro\u017c\u0119 d\u0142ugo pozostaje w tym samym miejscu, d\u0142u\u017cej ni\u017c podczas typowego zjadania upolowanej ofiary, jest to dla nas sygna\u0142 alarmowy. Zwykle oznacza to k\u0142opoty, chorob\u0119, wypadek, \u015bmier\u0107 zwierz\u0119cia. Szukaj\u0105c miejsca z kt\u00f3rego sp\u0142yn\u0119\u0142y dane telemetryczne od Cleo, podchodzili\u015bmy do k\u0119py g\u0119stych chaszczy na polu kukurydzy z wielkim niepokojem. Jaka\u017c by\u0142a rado\u015b\u0107 Marcina, gdy pod cienistym konarem us\u0142ysza\u0142 najpierw ostrzegawcze mruczenie rysicy, a potem zobaczy\u0142 puchat\u0105 ma\u0142\u0105 kulk\u0119. Marcin zrobi\u0142 szybkie zdj\u0119cie i wycofa\u0142 si\u0119 natychmiast, \u017ceby nie niepokoi\u0107 rysiowej mamy.<\/p>\n
Wszyscy \u015bwi\u0119towali\u015bmy urodziny pierwszego dzikiego rysia na Pomorzu Zachodnim i d\u0142ugo jeszcze zdawa\u0142o si\u0119 nam, \u017ce m\u00f3wimy o jednym kociaku. Badanie genetyczne w\u0142os\u00f3w zebrane z opuszczonego legowiska wykaza\u0142o, \u017ce Cleo ma syna. Taka wersja obowi\u0105zywa\u0142a przez kilka letnich miesi\u0119cy, a\u017c do czasu kiedy to dostali\u015bmy informacj\u0119 od le\u015bnik\u00f3w o obserwacji 4 (!!!) rysi przy upolowanej sarnie. By\u0142a to tylko relacja, podeszli\u015bmy do niej z g\u0142\u0119bokim niedowierzaniem. \u00a0Ale w kwietniu kolejnego roku otrzymali\u015bmy zdj\u0119cie, na kt\u00f3rym wida\u0107 rysic\u0119 z dwoma ma\u0142ymi rysiami bez obro\u017cy telemetrycznych i jeszcze jednym doros\u0142ym rysiem z obro\u017c\u0105. Po analizie danych telemetrycznych ustalili\u015bmy, \u017ce fotografia przedstawia Cleo, oczywi\u015bcie w obro\u017cy telemetrycznej, drugim rysiem z obro\u017c\u0105 jest Simba, doros\u0142y syn Cleo, kt\u00f3rego urodzi\u0142a jeszcze w Austrii w niewoli, a kt\u00f3rego r\u00f3wnie\u017c sprowadzili\u015bmy do projektu i wypu\u015bcili\u015bmy na wolno\u015b\u0107. Simba przyjecha\u0142 do nas pod koniec marca 2019 r. \u00a0a na wolno\u015b\u0107 zosta\u0142 wypuszczony w kwietniu. Pozosta\u0142e dwa m\u0142ode rysie na zdj\u0119ciu to koci\u0119ta, dzieci Cleo, kt\u00f3rymi opiekowa\u0142a si\u0119 ju\u017c blisko rok od urodzenia.<\/p>\n
Dzi\u015b ju\u017c nie dowiemy si\u0119 czy cztery rysie zaobserwowane w Nadle\u015bnictwie Dobrzany to Cleo z tr\u00f3jk\u0105 w\u0142asnych dzieci, czy rysicy towarzyszy\u0142a dw\u00f3jka koci\u0105t i doros\u0142y syn Simba. Przekonali\u015bmy si\u0119 jedynie, \u017ce obserwator by\u0142 wiarygodny.<\/p>\n
Ju\u017c w maju 2020 r. koci\u0119ta opu\u015bci\u0142y matk\u0119 i rozpocz\u0119\u0142y samodzielne \u017cycie. Poniewa\u017c nie nosz\u0105 obro\u017cy telemetrycznych ich obserwacja jest praktycznie niemo\u017cliwa. Tylko przypadkowe spotkania, o kt\u00f3rych dostajemy informacje, pozwalaj\u0105 kre\u015bli\u0107 ich losy. Latem 2020 r. jeden z m\u0142odych (zidentyfikowany na podstawie unikalnego wzoru c\u0119tek na futrze) widywany by\u0142 w okolicy Drawska Pomorskiego, a ju\u017c zim\u0105 2020\/2021 przebywa\u0142 w Nadle\u015bnictwie Zamrzenica w wojew\u00f3dztwie kujawsko-pomorskim. Kolejny kociak Cleo, w\u0142a\u015bciwie nie kociak tylko doros\u0142y ry\u015b, widziany by\u0142 w Nadle\u015bnictwie Drawno i jego r\u00f3wnie\u017c zidentyfikowali\u015bmy, dzi\u0119ki specyficznemu umaszczeniu na przes\u0142anej przez obserwator\u00f3w fotografii.<\/p>\n
W marcu 2020 r. uda\u0142o nam \u00a0si\u0119 wymieni\u0107 obro\u017c\u0119 Cleo. Dzi\u0119ki nowej obro\u017cy uzyskali\u015bmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u015bledzenia kolejnego etapu \u017cycia rysicy na wolno\u015bci.<\/p>\n
W maju 2020 r. Cleo ponownie zosta\u0142a matk\u0105. Jej rewir obejmowa\u0142 po\u0142udniowo-zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 poligonu drawskiego oraz obszar mi\u0119dzy I\u0144skiem, Reczem i Dobrzanami.<\/p>\n
Por\u00f3d odby\u0142 si\u0119 nad In\u0105, ale nie podejmowali\u015bmy pr\u00f3b policzenia m\u0142odych, \u017ceby nie niepokoi\u0107 rysicy z m\u0142odymi. Cleo przez ca\u0142e lato zajmowa\u0142a si\u0119 wychowywaniem m\u0142odych, polowa\u0142a w okolicy na sarny, ale prawie nikt z okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w nie widywa\u0142 jej i nie wiedzia\u0142 o jej obecno\u015bci. Do czasu a\u017c przysz\u0142a sroga zima.<\/p>\n
Najpierw spad\u0142 mokry \u015bnieg utrudniaj\u0105cy polowanie, potem przysz\u0142y mrozy. 13 stycznia Cleo upolowa\u0142a sarn\u0119. \u00a0Na otwartym polu przy miedzy Cleo z jednym towarzysz\u0105cym jej kociakiem by\u0142a obserwowana i fotografowana przez Ma\u0107ka. Analiza trop\u00f3w wykaza\u0142a, \u017ce rodzina sk\u0142ada si\u0119 tylko z tych dw\u00f3ch rysi, matki i dziecka. Kociak uciek\u0142 od razu. Cleo pr\u00f3bowa\u0142a broni\u0107 zdobyczy. Rysie by\u0142y jednak najedzone, bo z upolowanej sarny niewiele zosta\u0142o.<\/p>\n
Trzy dni p\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142y ze wsi Rybaki dochodzi\u0107 niepokoj\u0105ce informacje. Pocz\u0105tkowo dwa rysie, a wkr\u00f3tce potem ju\u017c tylko jeden, zacz\u0119\u0142y by\u0107 widywane we wsi. Rybaki to wie\u015b rozproszona, a zabudowania, ko\u0142o kt\u00f3rych przebywa\u0142y rysie s\u0105 otoczone g\u0119stymi zaro\u015blami. Cleo, co potwierdzi\u0142y dane telemetryczne zacz\u0119\u0142a szuka\u0107 \u0142atwego \u017ar\u00f3d\u0142a pokarmu bli\u017cej ludzi. Zabi\u0142a kota i kilka kur, zaatakowa\u0142a psa, kt\u00f3remu na szcz\u0119\u015bcie nic si\u0119 nie sta\u0142o. W tym czasie byli\u015bmy ju\u017c w sta\u0142ym kontakcie telefonicznym z pani\u0105 mieszkaj\u0105c\u0105 w Rybakach. Pomimo tego, \u017ce straci\u0142a swojego ulubionego kota, bardzo wyrozumiale podesz\u0142a do sytuacji z rysiami. \u00a0Cleo odwiedza\u0142a m\u0142yn co kilka dni, poruszaj\u0105c si\u0119 po obszarze kilku tysi\u0119cy hektar\u00f3w pomi\u0119dzy Reczem i Rybakami w dolinie Iny. \u00a0<\/p>\n
Aby odci\u0105gn\u0105\u0107 rysie od zabudowa\u0144, przep\u0142aszali\u015bmy zwierz\u0119ta ze wsi i \u00a0wyk\u0142adali\u015bmy jedzenie w lesie. Niestety bez wyra\u017anego efektu, Cleo nie chcia\u0142a je\u015b\u0107 wyk\u0142adanego przez nas mi\u0119sa i wraca\u0142a do m\u0142yna. \u00a0Na tydzie\u0144 uda\u0142o si\u0119 nam odgoni\u0107 rysic\u0119 z Rybak, ale wtedy kotka zacz\u0119\u0142a odwiedza\u0107 obrze\u017ca Recza, potem zn\u00f3w wr\u00f3ci\u0142a do m\u0142yna w Rybakach. By\u0142a tropiona na \u015bniegu wzd\u0142u\u017c doliny Iny i wtedy uzyskali\u015bmy pewno\u015b\u0107, \u017ce jest sama. Nie wiemy co sta\u0142o si\u0119 z jej dzieckiem, od tamtej pory m\u0142ody ry\u015b nie by\u0142 widziany.<\/p>\n
Od czasu pojawienia si\u0119 Cleo w Rybakach ca\u0142y czas zastanawiali\u015bmy si\u0119 nad interwencyjnym od\u0142owieniem rysicy, ale pozostawienie m\u0142odego rysia bez matki oznacza\u0142o skazanie go na \u015bmier\u0107. Prze\u0142om stycznia i lutego \u00a0to zbyt wczesna pora na samodzielno\u015b\u0107, m\u0142ody opuszcza matk\u0119 zdecydowanie p\u00f3\u017aniej. Gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Cleo jest sama i nadal wraca do m\u0142yna, decyzja o od\u0142owieniu zapad\u0142a natychmiast.<\/p>\n
Cleo zosta\u0142a od\u0142owiona 1 lutego. Od razu obejrza\u0142 j\u0105 weterynarz i wyja\u015bni\u0142o si\u0119 jej nietypowe zachowanie. Cleo by\u0142a w bardzo z\u0142ej kondycji, zosta\u0142a zainfekowana \u015bwierzbowcem, choroba by\u0142a w zaawansowanym stadium prowadz\u0105cym do rych\u0142ej \u015bmierci. Decyzja o od\u0142owie zosta\u0142a podj\u0119ta w ostatnim momencie. Prawdopodobnie kilka dni p\u00f3\u017aniej zwierz\u0119 by\u0142oby ju\u017c martwe. Dodatkowo okaza\u0142o si\u0119, \u017ce rysica nie ma wi\u0119kszo\u015bci z\u0119b\u00f3w, co powodowa\u0142o k\u0142opoty w skutecznym polowaniu i k\u0142opoty z jedzeniem wyk\u0142adanego mi\u0119sa, kt\u00f3re szybko zamarza\u0142o i dla bezz\u0119bnego zwierz\u0119cia stawa\u0142o si\u0119 niedost\u0119pne. Utrata z\u0119b\u00f3w, prawdopodobnie w kolizji drogowej, by\u0142a pierwotn\u0105 przyczyn\u0105 choroby. K\u0142opoty z polowaniem na sarny i os\u0142abienie, prowadzenie polowania na ma\u0142e ofiary, lisy i koty, spowodowa\u0142o zara\u017cenie \u015bwierzbem. Du\u017cy, niespotykany od lat mr\u00f3z i utrata si\u0142 z powodu choroby, sprowokowa\u0142a Cleo do polowania na ma\u0142e ofiary w pobli\u017cu cz\u0142owieka, poniewa\u017c kotka nie by\u0142a w stanie inaczej zdoby\u0107 niczego do jedzenia dla siebie i swojego dziecka. Takie zachowanie rysicy to by\u0142a kompletna desperacja tu\u017c przed zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 \u015bmierci\u0105. Ka\u017cde zwierz\u0119 w podobnym stanie, czy to zupe\u0142nie dzikie, czy urodzone w niewoli, mo\u017ce zachowa\u0107 si\u0119 podobnie. Ka\u017cde zwierz\u0119, tak\u017ce cz\u0142owiek, w obronie swojego \u017cycia i swojego potomstwa, gdy ju\u017c nie ma wyboru i gdy \u015bmier\u0107 zagl\u0105da w oczy, jest w stanie zrobi\u0107 wszystko, podj\u0105\u0107 ka\u017cde desperackie kroki.<\/p>\n
Cleo zosta\u0142a przewieziona do o\u015brodka rehabilitacji, a dzi\u0119ki zastosowanemu \u00a0leczeniu jej stan uleg\u0142 znacznej poprawie. Rysica dochodzi do siebie, jest karmiona wy\u0142\u0105cznie mielonym mi\u0119sem.<\/p>\n
Niestety reszt\u0119 \u017cycia b\u0119dzie musia\u0142a sp\u0119dzi\u0107 w niewoli, poniewa\u017c sama nie b\u0119dzie ju\u017c w stanie skutecznie polowa\u0107.<\/p>\n<\/p>\n