Rysie to jedne z najbardziej skrytych drapie\u017cnik\u00f3w Europy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nigdy nie zobaczy ich na wolno\u015bci, a przez dziesi\u0119ciolecia wiedza o nich opiera\u0142a si\u0119 na rzadkich tropieniach i przypadkowych obserwacjach. Jak wi\u0119c mo\u017cna skutecznie chroni\u0107 gatunek, o kt\u00f3rym wiemy tak niewiele? Prze\u0142omem okaza\u0142a si\u0119 nowoczesna technologia \u2013 obro\u017ce telemetryczne, kt\u00f3re otworzy\u0142y zupe\u0142nie nowy rozdzia\u0142 w badaniach nad rysiami i ich reintrodukcj\u0105 w Polsce.<\/p>\n\n\n\n
Jeszcze przed kilkunastu laty rysie w Polsce by\u0142y niemal widmami. W latach 90. populacj\u0119 szacowano na zaledwie oko\u0142o 200 osobnik\u00f3w, a wiele wskazywa\u0142o na to, \u017ce liczba ta nadal spada. Zrozumienie ich zachowa\u0144, tras migracyjnych i przyczyn \u015bmiertelno\u015bci by\u0142o niemal niemo\u017cliwe \u2013 do momentu, gdy zacz\u0119to wykorzystywa\u0107 telemetri\u0119 GPS. <\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki reintrodukcji prowadzonej przez Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze (ZTP), rysie ponownie pojawi\u0142y si\u0119 w zachodniej Polsce. Populacja w tej cz\u0119\u015bci Polski szacowana jest na co najmniej 100 osobnik\u00f3w. Ka\u017cdy ry\u015b wypuszczany na wolno\u015b\u0107 otrzymuje obro\u017c\u0119 telemetryczn\u0105, kt\u00f3ra nie tylko pozwala \u015bledzi\u0107 jego losy, ale tak\u017ce dostarcza bezcennych informacji o skuteczno\u015bci programu reintrodukcji.<\/p>\n\n\n\n
Co tak naprawd\u0119 daje telemetria?<\/p>\n\n\n\n
\u2705 \u015aledzenie tras w\u0119dr\u00f3wek \u2013 Niekt\u00f3re rysie potrafi\u0105 pokonywa\u0107 setki kilometr\u00f3w, przemierzaj\u0105c lasy i pola w poszukiwaniu nowych terytori\u00f3w. Bez obro\u017cy nie mieliby\u015bmy poj\u0119cia o ich rzeczywistym zasi\u0119gu i wymaganiach siedliskowych.<\/p>\n\n\n\n
\u2705 Monitorowanie zdrowia \u2013 Zmiana aktywno\u015bci i nietypowe zachowania mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o chorobie, urazie lub os\u0142abieniu zwierz\u0119cia. Dzi\u0119ki temu przyrodnicy mog\u0105 w por\u0119 interweniowa\u0107 i \u2013 je\u015bli to konieczne \u2013 podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania ratuj\u0105ce \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n
\u2705 Ochrona miejsc wykoce\u0144 – Dzi\u0119ki telemetrii widoczne jest miejsce, w kt\u00f3rym rysica urodzi\u0142a m\u0142ode, mo\u017cna obj\u0105\u0107 taka stref\u0119 ochron\u0105, wstrzyma\u0107 prace le\u015bne wok\u00f3\u0142 gniazda.<\/p>\n\n\n\n
\u2705 Zapobieganie konfliktom z lud\u017ami \u2013 Rysie czasem zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do zabudowa\u0144, szukaj\u0105c \u0142atwego \u0142upu lub schronienia. Telemetria pozwala to zauwa\u017cy\u0107 i \u2013 je\u015bli potrzeba \u2013 podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania zapobiegaj\u0105ce ewentualnym konfliktom.<\/p>\n\n\n\n
Jednym z najciekawszych odkry\u0107 dzi\u0119ki telemetrii s\u0105 w\u0119dr\u00f3wki rysi. Wiadomo ju\u017c, \u017ce te samotne drapie\u017cniki mog\u0105 przemierza\u0107 imponuj\u0105ce dystanse \u2013 rekordzi\u015bci pokonywali nawet kilkaset kilometr\u00f3w! Z odczyt\u00f3w obro\u017cy wiemy, \u017ce miesi\u0119czne d\u0142ugo\u015bci tras w\u0119dr\u00f3wek waha\u0142y si\u0119 od 5 do 418 km. Najd\u0142u\u017csze w\u0119dr\u00f3wki odbywaj\u0105 samce w okresie rui, czyli od stycznia do marca.<\/p>\n\n\n\n
Nie zawsze jednak telemetria s\u0142u\u017cy jedynie badaniom. Zdarza\u0142y si\u0119 sytuacje, w kt\u00f3rych sygna\u0142 obro\u017cy wskazywa\u0142 na d\u0142u\u017cszy brak ruchu \u2013 co pozwala\u0142o cz\u0142onkom ZTP sprawdzi\u0107, co si\u0119 dzieje. Czasem chodzi\u0142o o chorob\u0119 lub os\u0142abienie, innym razem \u2013 o zagro\u017cenie ze strony cz\u0142owieka. Dzi\u0119ki szybkim reakcjom uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 niejedno zwierz\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b ochrona rysi nie jest ju\u017c dzia\u0142aniem opartym na domys\u0142ach. Dzi\u0119ki telemetrii mamy wgl\u0105d w ich \u017cycie, potrzeby i zagro\u017cenia, a co najwa\u017cniejsze \u2013 mo\u017cemy skuteczniej je chroni\u0107. To prze\u0142om, kt\u00f3ry jeszcze kilkana\u015bcie lat temu wydawa\u0142 si\u0119 niemo\u017cliwy.<\/p>\n\n\n\n
I cho\u0107 rysie wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 jednymi z najbardziej tajemniczych mieszka\u0144c\u00f3w polskich las\u00f3w, to dzi\u0119ki nowoczesnej technologii wiemy o nich wi\u0119cej ni\u017c kiedykolwiek. A to dopiero pocz\u0105tek tej fascynuj\u0105cej przygody!<\/p>\n\n\n\n
Rysie i technologia \u2013 jak obro\u017ce telemetryczne pomagaj\u0105 ocali\u0107 gatunek<\/p>\n\n\n\n
Rysie to mistrzowie kamufla\u017cu \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nigdy nie zobaczy ich na wolno\u015bci. Jak wi\u0119c mo\u017cna skutecznie chroni\u0107 gatunek, o kt\u00f3rym tak niewiele wiadomo? Odpowiedzi\u0105 s\u0105 obro\u017ce telemetryczne, kt\u00f3re rewolucjonizuj\u0105 ochron\u0119 rysi w Polsce.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki telemetrii przyrodnicy \u015bledz\u0105 trasy w\u0119dr\u00f3wek, wiedz\u0105, gdzie rysie si\u0119 osiedlaj\u0105, a tak\u017ce mog\u0105 szybko reagowa\u0107 na zagro\u017cenia \u2013 np. je\u015bli zwierz\u0119 jest os\u0142abione lub zbli\u017ca si\u0119 do ludzkich siedzib. Monitoring pomaga te\u017c zapobiega\u0107 k\u0142usownictwu i sprawdza\u0107 efektywno\u015b\u0107 reintrodukcji.<\/p>\n\n\n\n
Czy obro\u017ca przeszkadza rysiowi? <\/p>\n\n\n\n
Nie! Jest bardzo lekka tak wykonana, aby jak najlepiej dopasowa\u0107 si\u0119 do zwierz\u0119cia. Po oko\u0142o p\u00f3\u0142tora roku bateria si\u0119 wyczerpuje.<\/p>\n\n\n\n
Czy wiedzieli\u015bcie, \u017ce niekt\u00f3re rysie potrafi\u0105 pokona\u0107 kilkaset kilometr\u00f3w w poszukiwaniu nowego terytorium lub partnerki? Bez obro\u017cy nigdy by\u015bmy si\u0119 o tym nie dowiedzieli!<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki ogromnej pracy Zachodniopomorskiego Towarzystwa Przyrodniczego w Dzikiej Zagrodzie w Jab\u0142onowie, rysie wracaj\u0105 do zachodniej Polski. A nowoczesna technologia pozwala nam skuteczniej je chroni\u0107.<\/p>\n\n\n\n
To, co kiedy\u015b by\u0142o niemo\u017cliwe, dzi\u015b staje si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 \u2013 rysie przestaj\u0105 by\u0107 duchami lasu, a my mo\u017cemy im realnie pomaga\u0107.<\/p>\n\n\n\n
\ud83d\udccd Wspierasz ochron\u0119 rysi? Udost\u0119pnij ten post, by wi\u0119cej os\u00f3b dowiedzia\u0142o si\u0119 o ich niezwyk\u0142ym powrocie! \ud83d\udc3e<\/p>\n\n\n\n
__________________________ <\/p>\n\n\n\n Rysie to jedne z najbardziej skrytych drapie\u017cnik\u00f3w Europy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nigdy nie zobaczy ich na wolno\u015bci, a przez dziesi\u0119ciolecia wiedza o nich opiera\u0142a si\u0119 na rzadkich tropieniach i przypadkowych obserwacjach. Jak wi\u0119c mo\u017cna skutecznie chroni\u0107 gatunek, o kt\u00f3rym wiemy tak niewiele? Prze\u0142omem okaza\u0142a si\u0119 nowoczesna technologia \u2013 obro\u017ce telemetryczne, kt\u00f3re otworzy\u0142y zupe\u0142nie nowy rozdzia\u0142 w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-1950","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1950","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1950"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1950\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2876,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1950\/revisions\/2876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1950"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1950"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1950"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Dzia\u0142ania realizuje Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze w ramach Projektu LIFE22-NAT-PL-LIFE LYNX PL LT DE \u201eRozszerzenie zasi\u0119gu populacji rysia w p\u00f3\u0142nocnej Polsce\u201d.
Sfinansowane ze \u015brodk\u00f3w UE. Wyra\u017cone pogl\u0105dy i opinie s\u0105 jedynie opiniami autora lub autor\u00f3w i niekoniecznie odzwierciedlaj\u0105 pogl\u0105dy i opinie Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Klimatu, \u015arodowiska i Infrastruktury (CINEA). Unia Europejska ani CINEA nie ponosz\u0105 za nie odpowiedzialno\u015bci.
Wsp\u00f3\u0142finansowane ze \u015brodk\u00f3w Narodowego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej i Fundacji WWF Polska.
Partnerami projektu s\u0105:
the West Pomeranian Nature Society
WWF Polska
Nadle\u015bnictwo Spychowo, Lasy Pa\u0144stwowe
Ekosistem\u0173 apsaugos centras
Rewilding Oder Delta
#LIFEprogramme<\/a>
#LIFEproject
#LIFEAmplifier
<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/rysie.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/belka-projektu-Rys-4.svg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/rysie.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/JAKA8361-4-1-683x1024.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/rysie.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/JAKA0103-2-2-683x1024.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/rysie.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pako-roczna-trasa-1-1024x724.jpg\")