{"id":2737,"date":"2026-08-08T16:40:56","date_gmt":"2026-08-08T16:40:56","guid":{"rendered":"https:\/\/rysie.org\/?p=2737"},"modified":"2026-08-08T16:40:56","modified_gmt":"2026-08-08T16:40:56","slug":"swierzb-cichy-zabojca-rysi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rysie.org\/en\/swierzb-cichy-zabojca-rysi\/","title":{"rendered":"\u015awierzb \u2013 cichy zab\u00f3jca rysi"},"content":{"rendered":"\n

Rozpoczynaj\u0105c program reintrodukcji rysi w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Polsce, wiedzieli\u015bmy, \u017ce jednym z zagro\u017ce\u0144 dla tych kot\u00f3w mo\u017ce by\u0107 \u015bwierzb.<\/p>\n\n\n\n

Znali\u015bmy t\u0119 chorob\u0119 i zdawali\u015bmy sobie spraw\u0119, \u017ce nieleczona mo\u017ce prowadzi\u0107
do \u015bmierci zwierz\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Nie przypuszczali\u015bmy jednak, \u017ce \u015bwierzbowiec stanie si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144 dla odtwarzanej przez Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze populacji rysia.<\/p>\n\n\n\n

Do tej pory \u015bwierzb rozpoznali\u015bmy u 26 rysi obj\u0119tych monitoringiem. 20 z nich uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107, jednak 6 zwierz\u0105t zmar\u0142o. S\u0105 to tylko przypadki, o kt\u00f3rych wiemy \u2013 rzeczywista liczba mog\u0142a by\u0107 wi\u0119ksza, poniewa\u017c nie wszystkie wypuszczone rysie obj\u0119te s\u0105 monitoringiem telemetrycznym.<\/p>\n\n\n\n

\u015awierzb jest chorob\u0105 paso\u017cytnicz\u0105 wywo\u0142ywan\u0105 przez mikroskopijnego roztocza Sarcoptes scabiei. Paso\u017cyt dr\u0105\u017cy tunele w nask\u00f3rku, gdzie sk\u0142ada jaja. Organizm reaguje silnym stanem zapalnym i wyj\u0105tkowo intensywnym \u015bwi\u0105dem. Zwierz\u0119 nieustannie si\u0119 drapie, wygryza sier\u015b\u0107 i uszkadza sk\u00f3r\u0119, co prowadzi do rozleg\u0142ych ran oraz sprzyja wt\u00f3rnym zaka\u017ceniom bakteryjnym i grzybiczym.<\/p>\n\n\n\n

Wraz z post\u0119pem choroby ry\u015b traci sier\u015b\u0107, kt\u00f3ra stanowi jego naturaln\u0105 izolacj\u0119 termiczn\u0105. Os\u0142abione zwierz\u0119 zu\u017cywa coraz wi\u0119cej energii na walk\u0119 z paso\u017cytem
i utrzymanie odpowiedniej temperatury cia\u0142a, jednocze\u015bnie maj\u0105c coraz wi\u0119ksze trudno\u015bci w polowaniu. W efekcie dochodzi do wyniszczenia organizmu, odwodnienia, wychudzenia i stopniowej utraty si\u0142. Bez leczenia \u015bwierzb u rysi ko\u0144czy si\u0119 \u015bmierci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W naszym projekcie, obok kolizji drogowych, \u015bwierzb okaza\u0142 si\u0119 jedn\u0105 z najpowa\u017cniejszych przyczyn \u015bmiertelno\u015bci reintrodukowanych rysi. To pokazuje, \u017ce ochrona tego gatunku nie ko\u0144czy si\u0119 w chwili wypuszczenia zwierz\u0119cia na wolno\u015b\u0107. R\u00f3wnie wa\u017cne s\u0105 monitoring telemetryczny, szybkie wykrywanie niepokoj\u0105cych zmian i mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia interwencji, zanim b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano.<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Jak ry\u015b zara\u017ca si\u0119 \u015bwierzbem?<\/p>\n\n\n\n

Najcz\u0119\u015bciej \u017ar\u00f3d\u0142em zaka\u017cenia s\u0105 inne dzikie ssaki, przede wszystkim lisy, szopy
i jenoty, u kt\u00f3rych \u015bwierzb wyst\u0119puje cz\u0119sto. Ry\u015b mo\u017ce zarazi\u0107 si\u0119 podczas kontaktu z zaka\u017conym zwierz\u0119ciem, ale tak\u017ce w czasie polowania lub po pobycie w miejscach, w kt\u00f3rych przebywa\u0142 chory osobnik. Paso\u017cyt potrafi przez kr\u00f3tki czas prze\u017cy\u0107 r\u00f3wnie\u017c poza organizmem gospodarza, dlatego do zaka\u017cenia nie zawsze musi doj\u015b\u0107 w wyniku bezpo\u015bredniego kontaktu.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 ry\u015b jest wyspecjalizowanym drapie\u017cnikiem poluj\u0105cym g\u0142\u00f3wnie na sarny, \u017cywi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c mniejszymi ssakami, takimi jak lisy czy jenoty. Ka\u017cdy kontakt z zaka\u017con\u0105 ofiar\u0105 zwi\u0119ksza ryzyko przeniesienia paso\u017cyta. W \u015brodowisku, gdzie \u015bwierzb jest powszechny u innych gatunk\u00f3w, zagro\u017cenie dla rysi znacz\u0105co wzrasta.<\/p>\n\n\n\n

\"\ud83d\udcf7\" Archiwum Zachodniopomorskiego Towarzystwa Przyrodniczego<\/p>\n\n\n\n

_________________<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142ania realizuje Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze w ramach Projektu LIFE LYNX PL LT DE \u201eRozszerzenie zasi\u0119gu populacji rysia w p\u00f3\u0142nocnej Polsce\u201d, wsp\u00f3\u0142finansowanego ze \u015brodk\u00f3w Unii Europejskiej, Narodowego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej i Fundacji WWF Polska<\/p>\n\n\n\n

Partnerami projektu s\u0105:<\/p>\n\n\n\n

Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze – Dzika Zagroda<\/a><\/p>\n\n\n\n

WWF Polska<\/a><\/p>\n\n\n\n

Nadle\u015bnictwo Spychowo, Lasy Pa\u0144stwowe<\/a><\/p>\n\n\n\n

Ekosistem\u0173 apsaugos centras<\/a><\/p>\n\n\n\n

Rewilding Oder Delta<\/a><\/p>\n\n\n\n

#LIFEprogramme<\/a><\/p>\n\n\n\n

#LIFEproject<\/a><\/p>\n\n\n\n

#LIFEprojects<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozpoczynaj\u0105c program reintrodukcji rysi w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Polsce, wiedzieli\u015bmy, \u017ce jednym z zagro\u017ce\u0144 dla tych kot\u00f3w mo\u017ce by\u0107 \u015bwierzb. Znali\u015bmy t\u0119 chorob\u0119 i zdawali\u015bmy sobie spraw\u0119, \u017ce nieleczona mo\u017ce prowadzi\u0107 do \u015bmierci zwierz\u0119cia. Nie przypuszczali\u015bmy jednak, \u017ce \u015bwierzbowiec stanie si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144 dla odtwarzanej przez Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze populacji rysia. Do tej pory \u015bwierzb […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[25,11],"tags":[],"class_list":["post-2737","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-articles","category-artykuly"],"gutentor_comment":0,"pbg_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"trp-custom-language-flag":false},"pbg_author_info":{"display_name":"Roksana Bary\u0142o","author_link":"https:\/\/rysie.org\/en\/author\/roksana\/","author_img":"Roksana Bary\u0142o"},"pbg_comment_info":" No Comments","pbg_excerpt":"Rozpoczynaj\u0105c program reintrodukcji rysi w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Polsce, wiedzieli\u015bmy, \u017ce jednym z zagro\u017ce\u0144 dla tych kot\u00f3w mo\u017ce by\u0107 \u015bwierzb. Znali\u015bmy t\u0119 chorob\u0119 i zdawali\u015bmy sobie spraw\u0119, \u017ce nieleczona mo\u017ce prowadzi\u0107 do \u015bmierci zwierz\u0119cia. Nie przypuszczali\u015bmy jednak, \u017ce \u015bwierzbowiec stanie si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144 dla odtwarzanej przez Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze populacji rysia. Do tej pory \u015bwierzb…","uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"trp-custom-language-flag":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Roksana Bary\u0142o","author_link":"https:\/\/rysie.org\/en\/author\/roksana\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Rozpoczynaj\u0105c program reintrodukcji rysi w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Polsce, wiedzieli\u015bmy, \u017ce jednym z zagro\u017ce\u0144 dla tych kot\u00f3w mo\u017ce by\u0107 \u015bwierzb. Znali\u015bmy t\u0119 chorob\u0119 i zdawali\u015bmy sobie spraw\u0119, \u017ce nieleczona mo\u017ce prowadzi\u0107 do \u015bmierci zwierz\u0119cia. Nie przypuszczali\u015bmy jednak, \u017ce \u015bwierzbowiec stanie si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144 dla odtwarzanej przez Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze populacji rysia. Do tej pory \u015bwierzb…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2737"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2737\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2753,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2737\/revisions\/2753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}