{"id":2894,"date":"2026-07-17T13:11:10","date_gmt":"2026-07-17T13:11:10","guid":{"rendered":"https:\/\/rysie.org\/?p=2894"},"modified":"2026-09-10T13:30:09","modified_gmt":"2026-09-10T13:30:09","slug":"pulapki-wlosowe-badania-genetyczne-rysi-na-litwie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rysie.org\/en\/pulapki-wlosowe-badania-genetyczne-rysi-na-litwie\/","title":{"rendered":"Pu\u0142apki w\u0142osowe \u2013 badania genetyczne rysi na Litwie"},"content":{"rendered":"

Nie zawsze trzeba zobaczy\u0107 rysia, aby potwierdzi\u0107 jego obecno\u015b\u0107. Jednym ze sposob\u00f3w poznawania tych skrytych drapie\u017cnik\u00f3w s\u0105 pu\u0142apki w\u0142osowe<\/strong> \u2013 niewielkie, nieinwazyjne urz\u0105dzenia pozwalaj\u0105ce pozyska\u0107 materia\u0142 genetyczny bez konieczno\u015bci od\u0142awiania czy niepokojenia zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

Pu\u0142apka w\u0142osowa jest umieszczana na drzewie, w miejscu, w kt\u00f3rym rysie regularnie przemieszczaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy fragmentami lasu i terenami \u0142owieckimi. Wykorzystuje si\u0119 w niej atraktant zapachowy, kt\u00f3ry mo\u017ce sk\u0142oni\u0107 zwierz\u0119 do otarcia si\u0119 o urz\u0105dzenie. Pozostawione w ten spos\u00f3b w\u0142osy mog\u0105 nast\u0119pnie zosta\u0107 wykorzystane do bada\u0144 genetycznych. Na ich podstawie mo\u017cna nie tylko potwierdzi\u0107 obecno\u015b\u0107 rysia na danym obszarze, ale r\u00f3wnie\u017c identyfikowa\u0107 poszczeg\u00f3lne osobniki i zdobywa\u0107 informacje o strukturze oraz r\u00f3\u017cnorodno\u015bci genetycznej populacji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pi\u0119\u0107 stanowisk w lesie Bried\u017ekampis<\/h3>\n\n\n\n

W ramach projektu LIFE22-NAT-PL-LIFE LYNX PL LT DE \u201eRozszerzanie zasi\u0119gu populacji rysia w p\u00f3\u0142nocnej Polsce\u201d<\/strong> – Ekosistem\u0173 apsaugos centras<\/strong> zamontowa\u0142o 5 stanowisk z pu\u0142apkami w\u0142osowymi na Litwie.<\/p>\n\n\n\n

Stanowiska powsta\u0142y w lesie Bried\u017ekampis w rejonie Mariampola, na terenie gminy Kazl\u0173 R\u016bda<\/strong>. Wyb\u00f3r tego obszaru nie by\u0142 przypadkowy. Wcze\u015bniej przeanalizowano dane dotycz\u0105ce du\u017cych drapie\u017cnik\u00f3w zgromadzone w bazie monitoringu biomon.lt<\/strong>. Wynika\u0142o z nich, \u017ce rysie by\u0142y obserwowane w lesie Bried\u017ekampis i jego okolicach przez kilka kolejnych lat.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym etapem by\u0142a wizja terenowa przeprowadzona wsp\u00f3lnie ze specjalistami z le\u015bnictwa Agurki\u0161k\u0117 Pa\u0144stwowego Przedsi\u0119biorstwa Le\u015bnego<\/strong>. Wsp\u00f3lnie analizowano potencjalne trasy przemieszczania si\u0119 rysi, miejsca, w kt\u00f3rych wcze\u015bniej najcz\u0119\u015bciej rejestrowano ich tropy, a tak\u017ce lokalizacje obserwacji \u017cywych zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

Na tej podstawie wyznaczono punkty i przygotowano pi\u0119\u0107 stanowisk umieszczenia pr\u00f3b w\u0142osowych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Jak dzia\u0142aj\u0105 pu\u0142apki?<\/h3>\n\n\n\n

Urz\u0105dzenia zosta\u0142y zamocowane na pniach drzew na wysoko\u015bci oko\u0142o 50 cm nad ziemi\u0105. Zastosowano w nich str\u00f3j bobrowy \u2013 substancj\u0119 zapachow\u0105 wykorzystywan\u0105 jako atraktant<\/strong>. Stanowiska umieszczono w pobli\u017cu drogi le\u015bnej, kt\u00f3r\u0105 rysie mog\u0105 wykorzystywa\u0107 podczas przemieszczania si\u0119 pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi kompleksami le\u015bnymi i terenami, na kt\u00f3rych poluj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Celem takiego rozmieszczenia jest zwi\u0119kszenie prawdopodobie\u0144stwa, \u017ce przechodz\u0105cy ry\u015b zainteresuje si\u0119 zapachem, otrze si\u0119 o urz\u0105dzenie i pozostawi na nim w\u0142osy.<\/p>\n\n\n\n

Co dalej?<\/h3>\n\n\n\n

Stanowiska b\u0119d\u0105 regularnie kontrolowane. W razie potrzeby odnawiany b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c atraktant zapachowy. Pozyskane w\u0142osy zostan\u0105 pobrane przy u\u017cyciu sterylnych narz\u0119dzi, odpowiednio opisane i przekazane do dalszych analiz genetycznych.<\/p>\n\n\n\n

Zebrany materia\u0142 mo\u017ce dostarczy\u0107 cennych informacji o rysiach wyst\u0119puj\u0105cych na tym obszarze \u2013 m.in. pom\u00f3c w identyfikacji poszczeg\u00f3lnych osobnik\u00f3w, potwierdzeniu ich obecno\u015bci oraz lepszym poznaniu rozmieszczenia, struktury i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci genetycznej populacji.<\/p>\n\n\n\n

Takie dzia\u0142ania s\u0105 szczeg\u00f3lnie istotne w przypadku rysia \u2013 gatunku prowadz\u0105cego skryty tryb \u017cycia, kt\u00f3rego obecno\u015b\u0107 w terenie cz\u0119sto \u0142atwiej wykry\u0107 poprzez pozostawione \u015blady ni\u017c bezpo\u015bredni\u0105 obserwacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

__________________________

Dzia\u0142ania realizuje Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze w ramach Projektu LIFE22-NAT-PL-LIFE LYNX PL LT DE \u201eRozszerzenie zasi\u0119gu populacji rysia w p\u00f3\u0142nocnej Polsce\u201d.

Sfinansowane ze \u015brodk\u00f3w UE. Wyra\u017cone pogl\u0105dy i opinie s\u0105 jedynie opiniami autora lub autor\u00f3w i niekoniecznie odzwierciedlaj\u0105 pogl\u0105dy i opinie Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Klimatu, \u015arodowiska i Infrastruktury (CINEA).
Unia Europejska ani CINEA nie ponosz\u0105 za nie odpowiedzialno\u015bci.
Wsp\u00f3\u0142finansowane ze \u015brodk\u00f3w Narodowego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej i Fundacji WWF Polska.

Partnerami projektu s\u0105:
the West Pomeranian Nature Society
WWF Polska
Nadle\u015bnictwo Spychowo, Lasy Pa\u0144stwowe
Ekosistem\u0173 apsaugos centras
Rewilding Oder Delta

#LIFEprogramme<\/a>
#LIFEproject
#LIFEAmplifier<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie zawsze trzeba zobaczy\u0107 rysia, aby potwierdzi\u0107 jego obecno\u015b\u0107. Jednym ze sposob\u00f3w poznawania tych skrytych drapie\u017cnik\u00f3w s\u0105 pu\u0142apki w\u0142osowe \u2013 niewielkie, nieinwazyjne urz\u0105dzenia pozwalaj\u0105ce pozyska\u0107 materia\u0142 genetyczny bez konieczno\u015bci od\u0142awiania czy niepokojenia zwierz\u0105t. Pu\u0142apka w\u0142osowa jest umieszczana na drzewie, w miejscu, w kt\u00f3rym rysie regularnie przemieszczaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy fragmentami lasu i terenami \u0142owieckimi. Wykorzystuje si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-2894","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2894"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2894\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2896,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2894\/revisions\/2896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rysie.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}