W związku z licznymi komentarzami i pytaniami dotyczącymi wykorzystania obroży telemetrycznych w naszym projekcie ochrony i odbudowy populacji rysia, chcemy jasno przedstawić nasze stanowisko.
Obroża telemetryczna jest jednym z najważniejszych narzędzi wykorzystywanych przez Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze w ochronie rysia i odbudowie jego populacji. Nie jest narzędziem, które naraża rysie na śmierć. Jest narzędziem, dzięki któremu możemy je skuteczniej chronić.
W ostatnim czasie, w związku ze śmiercią rysicy znalezionej w rzece Kokna, pojawiły się sugestie, że jej śmierć mogła mieć związek z monitoringiem telemetrycznym. Chcemy podkreślić rzecz podstawową:
Znaleziona rysica nie posiadała obroży telemetrycznej. Była rysicą urodzoną na wolności, potomkinią rysi wypuszczonych w ramach naszych projektów.
Nie można więc wiązać jej śmierci z urządzeniem, którego nigdy nie posiadała.

Po co rysiom obroże telemetryczne?
Monitoring telemetryczny pozwala nam obserwować życie rysia w sposób, którego nie umożliwiają tradycyjne obserwacje terenowe. Dzięki niemu wiemy, gdzie zwierzęta się przemieszczają, jakich siedlisk używają, jakie tereny są dla nich ważne, gdzie napotykają bariery i zagrożenia oraz jak funkcjonują po wypuszczeniu na wolność.
Dzięki danym telemetrycznym możemy również:
- szybciej wykrywać nietypowe zachowanie zwierzęcia i reagować w sytuacjach wymagających pomocy,
- odnajdywać rysie, które wymagają interwencji lub rehabilitacji,
- analizować przeżywalność i losy wypuszczanych osobników,
- poznawać trasy przemieszczania się rysi i miejsca przez nie wykorzystywane,
- identyfikować zagrożenia występujące w środowisku,
- oceniać skuteczność działań związanych z odbudową populacji,
- zdobywać wiedzę niezbędną do planowania kolejnych działań ochronnych.
Bez takich danych znaczna część życia rysia pozostaje dla nas po prostu niewidoczna.
Obroża nie służy do wskazywania rysia osobom, które chcą mu zrobić krzywdę
Pojawiające się twierdzenie, że dzięki obrożom telemetrycznym osoba nie związana z projektem reintrodukcji rysia, może „namierzać rysie”, jest nieprawdą.
Odczyty telemetryczne nie są publiczną mapą pokazującą każdemu aktualne położenie zwierzęcia. Są narzędziem badawczym i ochroniarskim wykorzystywanym przez osoby zajmujące się projektem.
Jeszcze raz chcemy podkreślić fakt, szczególnie istotny w kontekście ostatnich wydarzeń – rysica znaleziona w rzece Kokna nie była objęta monitoringiem telemetrycznym.
Monitoring jest częścią odpowiedzialnej ochrony, a nie zagrożeniem
Przywracanie rysia do środowiska naturalnego nie polega wyłącznie na wypuszczeniu zwierzęcia do lasu.
Aby skutecznie odbudowywać populację, musimy wiedzieć, co dzieje się z wypuszczanymi osobnikami. Musimy wiedzieć, czy przeżywają, gdzie się przemieszczają, jakie środowiska wybierają, gdzie się rozmnażają i jakie zagrożenia napotykają.
Nie można skutecznie chronić gatunku, nie wiedząc, co się z nim dzieje.
Dlatego monitoring telemetryczny jest integralną częścią naszych działań.
Co więcej, jego znaczenie nie kończy się na pojedynczym zwierzęciu. Odczyty z obroży wielu osobników pozwalają nam zdobywać wiedzę, która służy całej populacji. To dzięki wieloletniemu monitoringowi możemy coraz lepiej rozumieć potrzeby rysi i doskonalić sposób ich ochrony.
Rozumiemy, że rysie budzą ogromne emocje i że każdy przypadek ich śmierci rodzi pytania. Sami te pytania stawiamy i dlatego właśnie dokumentujemy, monitorujemy i nagłaśniamy przypadki zagrożeń dotyczących tych zwierząt.
Nie możemy jednak zgodzić się na tworzenie związku przyczynowego tam, gdzie go nie ma.
Śmierć rysicy znalezionej w rzece Kokna jest przedmiotem prowadzonego postępowania, a my będziemy dążyć do wyjaśnienia jej przyczyn.
Jednocześnie będziemy nadal stosować monitoring telemetryczny wobec osobników, dla których jest on elementem prowadzonych działań ochronnych, ponieważ naszym obowiązkiem jest wykorzystywać dostępne, sprawdzone narzędzia, aby jak najlepiej chronić rysie i odbudowywać ich populację.
Działania realizuje Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze w ramach Projektu LIFE LYNX PL LT DE „Rozszerzenie zasięgu populacji rysia w północnej Polsce”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i Fundacji WWF Polska
Partnerami projektu są:
the West Pomeranian Nature Society
WWF Polska
Nadleśnictwo Spychowo, Lasy Państwowe
Ekosistemų apsaugos centras
Rewilding Oder Delta
#LIFEprogramme


