Nie zawsze trzeba zobaczyć rysia, aby potwierdzić jego obecność. Jednym ze sposobów poznawania tych skrytych drapieżników są pułapki włosowe – niewielkie, nieinwazyjne urządzenia pozwalające pozyskać materiał genetyczny bez konieczności odławiania czy niepokojenia zwierząt.
Pułapka włosowa jest umieszczana na drzewie, w miejscu, w którym rysie regularnie przemieszczają się między fragmentami lasu i terenami łowieckimi. Wykorzystuje się w niej atraktant zapachowy, który może skłonić zwierzę do otarcia się o urządzenie. Pozostawione w ten sposób włosy mogą następnie zostać wykorzystane do badań genetycznych. Na ich podstawie można nie tylko potwierdzić obecność rysia na danym obszarze, ale również identyfikować poszczególne osobniki i zdobywać informacje o strukturze oraz różnorodności genetycznej populacji.
Pięć stanowisk w lesie Briedžkampis
W ramach projektu LIFE22-NAT-PL-LIFE LYNX PL LT DE „Rozszerzanie zasięgu populacji rysia w północnej Polsce” – Ekosistemų apsaugos centras zamontowało 5 stanowisk z pułapkami włosowymi na Litwie.
Stanowiska powstały w lesie Briedžkampis w rejonie Mariampola, na terenie gminy Kazlų Rūda. Wybór tego obszaru nie był przypadkowy. Wcześniej przeanalizowano dane dotyczące dużych drapieżników zgromadzone w bazie monitoringu biomon.lt. Wynikało z nich, że rysie były obserwowane w lesie Briedžkampis i jego okolicach przez kilka kolejnych lat.
Kolejnym etapem była wizja terenowa przeprowadzona wspólnie ze specjalistami z leśnictwa Agurkiškė Państwowego Przedsiębiorstwa Leśnego. Wspólnie analizowano potencjalne trasy przemieszczania się rysi, miejsca, w których wcześniej najczęściej rejestrowano ich tropy, a także lokalizacje obserwacji żywych zwierząt.
Na tej podstawie wyznaczono punkty i przygotowano pięć stanowisk umieszczenia prób włosowych.
Jak działają pułapki?
Urządzenia zostały zamocowane na pniach drzew na wysokości około 50 cm nad ziemią. Zastosowano w nich strój bobrowy – substancję zapachową wykorzystywaną jako atraktant. Stanowiska umieszczono w pobliżu drogi leśnej, którą rysie mogą wykorzystywać podczas przemieszczania się pomiędzy poszczególnymi kompleksami leśnymi i terenami, na których polują.
Celem takiego rozmieszczenia jest zwiększenie prawdopodobieństwa, że przechodzący ryś zainteresuje się zapachem, otrze się o urządzenie i pozostawi na nim włosy.
Co dalej?
Stanowiska będą regularnie kontrolowane. W razie potrzeby odnawiany będzie również atraktant zapachowy. Pozyskane włosy zostaną pobrane przy użyciu sterylnych narzędzi, odpowiednio opisane i przekazane do dalszych analiz genetycznych.
Zebrany materiał może dostarczyć cennych informacji o rysiach występujących na tym obszarze – m.in. pomóc w identyfikacji poszczególnych osobników, potwierdzeniu ich obecności oraz lepszym poznaniu rozmieszczenia, struktury i różnorodności genetycznej populacji.
Takie działania są szczególnie istotne w przypadku rysia – gatunku prowadzącego skryty tryb życia, którego obecność w terenie często łatwiej wykryć poprzez pozostawione ślady niż bezpośrednią obserwację.
__________________________
Działania realizuje Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze w ramach Projektu LIFE22-NAT-PL-LIFE LYNX PL LT DE „Rozszerzenie zasięgu populacji rysia w północnej Polsce”.
Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Klimatu, Środowiska i Infrastruktury (CINEA).
Unia Europejska ani CINEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności.
Współfinansowane ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i Fundacji WWF Polska.
Partnerami projektu są:
Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze
WWF Polska
Nadleśnictwo Spychowo, Lasy Państwowe
Ekosistemų apsaugos centras
Rewilding Oder Delta
#LIFEprogramme
#LIFEproject
#LIFEAmplifier
Polish 
English