14 kwietnia 2026 roku Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze (ZTP) przeprowadziło w Jabłonowie warsztaty dla służb mundurowych, poświęcone współpracy w sytuacjach interwencyjnych z udziałem rysi. 16 kwietnia w Spychowie natomiast odbyło się spotkanie warsztatowe organizowane przez Fundację WWF Polska, dotyczące zagrożeń czyhających na rysie w krajobrazie przekształconym przez człowieka. Oba wydarzenia zostały zrealizowane ramach projektu LIFE „Rozszerzenie zasięgu populacji rysia w północnej Polsce”.
Dzika Zagroda w Jabłonowie gościła przedstawicieli Policji, jednostek wojskowych oraz kolei IKZ Szczecin – służb, które w praktyce coraz częściej mają styczność z sytuacjami wymagającymi szybkiej i skoordynowanej reakcji w kontekście zdarzeń drogowych i kolejowych z udziałem dzikich zwierząt.
Program spotkania organizowanego przez ZTP obejmował zarówno część przyrodniczą, jak i praktyczno-prawną. Uczestnicy mieli okazję zapoznać się z biologią i zachowaniem rysia, co ma kluczowe znaczenie dla właściwego reagowania w sytuacjach stresowych i potencjalnie niebezpiecznych – zarówno dla ludzi, jak i zwierząt. Omówiono najczęstsze typy interwencji, w tym przypadki kolizji komunikacyjnych oraz procedury postępowania w takich sytuacjach.
Istotnym elementem warsztatów była także część poświęcona aspektom prawnym – zakresowi kompetencji poszczególnych służb, obowiązującym przepisom oraz ich interpretacji w praktyce. Spotkanie stało się przestrzenią do otwartej dyskusji, wymiany doświadczeń i zadawania pytań, które często pojawiają się podczas realnych interwencji. Uczestnicy mieli też okazję zwiedzić ośrodek rehabilitacyjny w Jabłonowie, w którym ZTP otacza opieką zarówno rysie, jak i żubry.
Uzupełnieniem były materiały filmowe i fotograficzne dokumentujące dotychczasowe działania terenowe. Pokazały one, jak ważną rolę odgrywa sprawna komunikacja i szybki przepływ informacji – niejednokrotnie to właśnie dzięki zgłoszeniom i zaangażowaniu służb udało się uratować życie zwierząt lub ograniczyć skutki zdarzeń.
Podczas spotkania przekazano również materiały informacyjne dotyczące działalności Pogotowia Interwencyjnego, prowadzonego przez ZTP, wraz z prośbą o ich udostępnienie w jednostkach uczestniczących w warsztatach.
W Spychowie natomiast – gdzie Fundacja WWF Polska zgromadziła naukowców, leśników, przedstawicieli parków narodowych, policji, fotografów i dziennikarzy – wystąpienia i dyskusje warsztatowe dotyczyły różnego rodzaju zagrożeń, które wpływają na kondycję populacji rysi.
Stefan Jakimiuk z WWF Polska przedstawił gościom środowiskowe i antropogeniczne uwarunkowania występowania rysi w północnej Polsce. Prof. Jakub Borkowski z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego określił wpływ grodzeń leśnych, chroniących przed zwierzyną, na zachowania pokarmowe jeleniowatych i ich presję na ekosystem leśny. Z kolei Karol Kustusch z organizacji „Zwierzęta na drodze” pokazał dane z Ogólnopolskiego Rejestru Kolizji Drogowych ze Zwierzętami, dotyczące oddziaływania dróg na dzikie zwierzęta, w tym na ich śmiertelność. Statystykami dotyczącymi kolizji ze zwierzętami w województwie warmińsko-mazurskim podzielił się również aspirant Szymon Sobiecki z Komendy Wojewódzkiej Policji w Olsztynie. Niestety, z tych statystyk wynika, że kolizji i wypadków z udziałem zwierząt z roku na rok przybywa.
Na terenie Nadleśnictwa Spychowo, gdzie odbywały się warsztaty, w ramach trwającego projektu powstał ośrodek rehabilitacyjny dla rysi. Właśnie o roli takich miejsc, jak również o problemach zdrowotnych tego gatunku, opowiedział lek. wet. Roman Lizoń, który na co dzień współpracuje z ZTP w Dzikiej Zagrodzie, prowadząc leczenie rysi i przeprowadzając sekcję martwych osobników. Prelegent omówił częste przyczyny śmierci rysi – choroby, wypadki komunikacyjne, kłusownictwo, zagryzienia czy wady genetyczne.
Ostatnie wystąpienie spychowskich warsztatów należało do profesora Krzysztofa Schmidta z Instytutu Biologii Ssaków PAN, który m.in. przedstawił przyczyny śmiertelności rysi w Polsce na tle innych krajów Europy. Co ciekawe, w skali Europy najpoważniejszym czynnikiem śmiertelności jest kłusownictwo, a w Polsce to przyczyny naturalne, m.in. choroby takie jak świerzb
Warsztaty na Mazurach zwieńczone zostały wizytą dla dziennikarzy w nowo powstałym ośrodku rehabilitacji pod Spychowem oraz rozwieszaniem tabliczek informacyjno-ostrzegawczych na parkingach leśnych. Te tabliczki, wyprodukowane w ramach trwającego projektu LIFE, mają podnosić świadomość lokalnej społeczności i kierowców o występowaniu, potrzebach i zagrożeniach rysi w północnej Polsce.
Zarówno warsztaty w Jabłonowie, jak i te w Spychowie przebiegły w atmosferze dialogu i determinacji do dalszego zacieśniania współpracy na rzecz podnoszenia bezpieczeństwa i skutecznego reagowania na zdarzenia z udziałem dzikich zwierząt. Wierzymy, że krok na przód w tym zakresie zostanie poczyniony już w ramach trwającego projektu 101114131 — LIFE22-NAT-PL-LIFE LYNX PL LT DE „Rozszerzenie zasięgu populacji rysia w północnej Polsce”, który jest współfinansowany przez Unię Europejską i Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Fundację WWF Polska.
Polish 
English